Een slaaptracker meet redelijk goed óf u slaapt, maar veel minder goed in welke slaapfase u zit — en juist die fases staan in de app het grootst. Wie zich door de cijfers laat sturen, kan er slechter van gaan slapen; slaaponderzoekers noemen dat orthosomnie. De betrouwbaarste meting blijft hoe u zich 's ochtends voelt, een paar weken achter elkaar.
Een ring of horloge kijkt niet in uw hoofd. Hij leidt uw slaap af uit beweging, hartslag en soms temperatuur, en rekent daar een slaapfase bij uit. Een slaaplab meet de hersenactiviteit zelf. Dat is het verschil tussen een schatting en een meting.
In een vergelijking met metingen in een slaaplab herkenden consumentenapparaten slaap goed, maar momenten van wakker liggen veel minder goed, en hun indeling in slaapfases was wisselend. Op onrustige nachten — precies de nachten waar u iets over wilt weten — deden ze het slechter. Nieuwere apparaten zijn beter geworden, maar het principe is hetzelfde gebleven.
In 2017 beschreven slaaponderzoekers patiënten die zo gefixeerd raakten op hun slaapscore dat hun slaap erdoor verslechterde. Ze noemden het orthosomnie, naar orthorexie: een ongezonde obsessie met gezond leven.
Een bekend patroon: langer in bed blijven om de score op te krikken. Maar langer in bed liggen dan u slaapt, maakt de slaap juist lichter en onrustiger — reden dat slaaptherapie vaak het omgekeerde voorschrijft. Wie gaat slapen om een getal te halen, slaapt niet meer om uit te rusten.
Kijk naar weken, niet naar nachten. Eén slechte score zegt niets; een trend over een maand misschien wel.
Gebruik hem voor wat hij goed meet: hoe laat u naar bed gaat, hoe regelmatig dat is, en hoe lang u in bed ligt. Neem de percentages diepe en REM-slaap met een flinke korrel zout.
En merkt u dat de score u onrustig maakt: leg hem twee weken weg en let op hoe u zich voelt. Dat is geen falen, dat is de conclusie van de onderzoekers zelf.
Of een bed bij u past, laat zich niet aflezen van één nacht met een ring. Hoe u ligt, hoe vaak u draait, of u stijf wakker wordt en hoe u zich om tien uur 's ochtends voelt — dat zegt meer.
Bij een overnachting in SleepSpa bieden we een slaapmeting aan, maar als hulpmiddel bij het gesprek, niet als cijfer om een bed op te kiezen. Wie liever niet meet, slaapt zonder. Dat is een volwaardige manier om hier te zijn.
Redelijk betrouwbaar voor de vraag of u sliep en hoe lang, minder voor wakker liggen en het minst voor de indeling in slaapfases. Op onrustige nachten wordt hij onnauwkeuriger. Gebruik hem voor trends over weken, niet voor het oordeel over één nacht.
Een term uit de slaapgeneeskunde (2017) voor mensen wier slaap verslechtert doordat ze gefixeerd raken op hun slaapdata — bijvoorbeeld door langer in bed te blijven om een betere score te halen.
Hooguit over een periode van weken, en dan nog met veel ruis. Hoe u ligt en hoe u zich 's ochtends voelt, zeggen meer dan het verschil in slaapscore tussen twee nachten.