Na uw vijftigste verandert slaap op een voorspelbare manier: u slaapt lichter, wordt vaker wakker en de diepe slaap neemt af. Onderzoek suggereert dat ouderen niet minder slaap nodig hebben, maar die slaap moeilijker aanmaken. Dat maakt de omstandigheden belangrijker: vaste tijden, daglicht overdag, een koele en stille kamer, en een bed waarop drukpunten en draaien u niet wekken.
Een grote analyse van slaaponderzoek over de hele levensloop laat zien dat met de jaren het aandeel diepe slaap afneemt, dat u vaker en langer wakker ligt na het inslapen, en dat een kleiner deel van de tijd in bed echt slaap is. Dat begint niet ineens op uw vijftigste, maar rond die leeftijd merken veel mensen het.
Het is geen ziekte en ook geen teken dat er iets mis is. Het is wel een reden om de omstandigheden serieuzer te nemen dan op uw dertigste nodig was.
Lang werd gedacht dat ouderen simpelweg minder slaap nodig hebben. Onderzoekers van Berkeley stellen in een overzichtsartikel een andere vraag: hebben ouderen minder nodig, of kunnen ze de slaap die ze nodig hebben niet meer aanmaken? Het bewijs wijst eerder in de tweede richting.
Dat verandert de praktische vraag. Als de behoefte blijft en het vermogen afneemt, loont alles wat het slapen makkelijker maakt.
Licht overdag, donker 's avonds. Daglicht in de ochtend zet uw klok gelijk; gedempt licht in de avond laat hem met rust.
Vaste tijden, ook als u niet meer naar werk hoeft. Regelmaat is het fundament waar al het andere op rust.
Warmte voor het slapen, koelte erin. Een warm bad of sauna anderhalf uur voor bedtijd, en daarna een koele slaapkamer.
Een bed dat u niet wekt. Lichtere slaap betekent dat drukpunten in schouder of heup, een partner die draait of een bed dat warm ligt, u sneller wakker maken. Wat op uw dertigste niet opviel, doet dat nu wel.
Snurkt u hard met ademstops, bent u overdag steeds slaperig ondanks genoeg uren in bed, ligt u wekenlang lang wakker, of heeft u 's avonds onrustige benen: bespreek het met uw huisarts. Slaapapneu en andere slaapstoornissen komen op latere leeftijd vaker voor en zijn goed te behandelen. Geen bed lost ze op.
Ja, vaker en langer wakker worden na het inslapen hoort bij hoe slaap met de leeftijd verandert. Voelt u zich overdag uitgerust, dan is er weinig aan de hand. Bent u overdag steeds moe, bespreek het dan met uw huisarts.
Waarschijnlijk niet. Onderzoek wijst erop dat de behoefte grotendeels blijft, maar dat het lichaam de slaap — vooral de diepe slaap — moeilijker aanmaakt. Daarom tellen de omstandigheden zwaarder naarmate u ouder wordt.